Quãng đường giữa người bán và người mua là chỗ dễ hỏng nhất trong toàn bộ giao dịch.
Vài nguyên tắc cơ bản giảm được phần lớn rủi ro, và chúng giống nhau dù chở năm cây số hay năm chục cây.
- Bịt cửa khi trời đã tối hẳn, dùng lưới thoáng
- Chèn nhẹ bên trong để bọng mật không va vỡ
- Chở ban đêm hoặc sáng sớm, không để trong cốp kín
- Về tới nơi thì mở cửa tổ ngay
Bốn nguyên tắc
Bịt cửa khi trời đã tối hẳn, lúc toàn bộ ong đã về tổ. Bịt ban ngày thì mất phần ong đang ra ngoài.
Dùng lưới thoáng hoặc bông gòn, tuyệt đối không bịt kín bằng băng keo. Đàn cần thoát nhiệt suốt chuyến đi.
Chèn nhẹ bên trong bằng giẻ mềm để bọng mật không va vỡ khi xóc.
Chở lúc trời mát, tránh giữa trưa. Không để thùng trong cốp xe kín.
Bốn điều này đơn giản nhưng bỏ qua bất kỳ điều nào cũng đủ làm hỏng chuyến.
| Việc | Đúng cách | Sai cách |
|---|---|---|
| Bịt cửa | Lưới thoáng, bông gòn | Băng keo kín |
| Thời điểm bịt | Tối hẳn khi ong đã về | Ban ngày |
| Chèn bên trong | Giẻ mềm, chèn nhẹ | Để trống hoặc chèn chặt |
| Giờ chở | Đêm hoặc sáng sớm | Giữa trưa nắng |
| Vị trí trên xe | Khoang hành khách, thoáng | Cốp kín |
| Khi tới nơi | Mở cửa tổ ngay | Để bịt qua đêm |
Vì sao không bịt kín
Đây là lỗi nghiêm trọng nhất và cũng hay gặp nhất với người mới.
Đàn ong trong thùng kín sinh nhiệt và không thoát được. Chỉ vài giờ là có thể mất cả đàn.
Lưới thoáng hoặc bông gòn vừa giữ ong trong tổ vừa cho không khí lưu thông.
Nếu người bán bịt bằng băng keo thì nên đề nghị đổi trước khi lên đường, dù chỉ đi mấy cây số.
Chở bằng gì
Ô tô khoang hành khách là tốt nhất: nhiệt độ ổn định, ít xóc, quan sát được.
Xe máy đi quãng ngắn thì được, buộc chắc và đi chậm, tránh đường xấu.
Cốp xe ô tô thì không nên, vì kín và nóng.
Nhà xe khách cho quãng xa thì được, nhưng phải dặn để chỗ thoáng và không chồng hàng lên trên.
Đơn vị chuyển phát thường không hợp với hàng sống vì thời gian dài và qua nhiều chặng.
Về tới nơi
Mở cửa tổ ngay khi đặt xuống, đừng để qua đêm mới mở. Đàn cần thoát nhiệt và cần ra ngoài định vị lại.
Đặt luôn vào vị trí cố định đã chuẩn bị sẵn. Ong dú định vị theo cảnh quan quanh tổ, dời lần nữa là bắt chúng học lại từ đầu.
Ngày đầu ong sẽ bay vòng vòng trước cửa. Đó là bình thường.
Và để yên trọn tuần đầu: không mở thùng, không cho ăn, không dời.
Dấu hiệu chuyến đi có vấn đề
Ong bò lổm ngổm quanh thùng không bay lên được.
Xác ong nằm nhiều trước cửa hoặc trong thùng.
Mật chảy ra ngoài, nghĩa là bọng đã vỡ nhiều.
Thùng nóng bất thường khi sờ tay.
Thấy bất kỳ dấu hiệu nào thì báo người bán ngay trong ngày, kèm ảnh. Để vài ngày mới báo thì khó phân định nguyên nhân.
Ngược lại nếu mọi thứ bình thường thì cũng nên nhắn báo lại. Người bán biết đàn về tới nơi an toàn, và mình cũng giữ được liên lạc để hỏi khi cần.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Bịt cửa tổ bằng băng keo
- Chở tổ giữa trưa hoặc để trong cốp xe kín
- Về tới nơi mà để bịt cửa qua đêm
Câu hỏi thường gặp
Bịt cửa tổ bằng gì?
Lưới thoáng hoặc bông gòn, tuyệt đối không dùng băng keo.
Chở lúc nào là an toàn?
Ban đêm hoặc sáng sớm, tránh giữa trưa nắng.
Chở bằng xe máy được không?
Được với quãng ngắn, buộc chắc và đi chậm.
Về tới nơi thì làm gì đầu tiên?
Đặt vào vị trí cố định và mở cửa tổ ngay.
Thấy ong chết nhiều khi tới nơi thì sao?
Báo người bán ngay trong ngày kèm ảnh.