Hàng hỏng dọc đường là tình huống hay xảy ra nhất và cũng khó phân định nhất.
Cách duy nhất tránh được tranh cãi là thoả thuận trước, và điều đó lại hay bị bỏ qua.
- Phải thoả thuận trước, đừng để tới lúc có chuyện mới bàn
- Nguyên tắc chung: ai kiểm soát chuyến đi thì chịu rủi ro chuyến đó
- Ảnh ở hai đầu là căn cứ phân định
- Báo trong ngày thì mới phân định được
Phân định theo tình huống
Nguyên tắc chung dễ nhớ: ai kiểm soát chuyến đi thì chịu rủi ro của chuyến đó.
| Cách giao | Ai chịu rủi ro | Ghi chú |
|---|---|---|
| Người mua tới lấy | Người mua từ lúc nhận | Nên hướng dẫn cách chở |
| Người bán chở tận nơi | Người bán tới lúc giao | Tính phí vào giá |
| Thuê bên thứ ba | Thoả thuận trước | Ảnh hai đầu để phân định |
| Nhờ người quen chở | Thoả thuận trước | Dặn kỹ người chở |
| Giao ở điểm hẹn giữa đường | Từ lúc bàn giao | Ghi rõ thời điểm bàn giao |
Vì sao phải thoả thuận trước
Khi hàng đã hỏng thì hai bên đều thấy mình có lý, và không ai chứng minh được gì.
Người bán nghĩ mình đã giao hàng tốt. Người mua nghĩ mình chở đúng cách.
Nếu qua bên thứ ba thì cả hai lại cùng đổ cho đơn vị vận chuyển.
Thoả thuận trước chỉ mất một câu nhắn, mà giải quyết được toàn bộ chuyện này.
Chỉ cần ghi rõ: nếu hàng hỏng dọc đường thì bên nào chịu, và xử lý ra sao.
Ảnh là căn cứ
Ảnh chụp trước khi rời trại và ảnh chụp khi nhận là hai mốc quan trọng.
Nếu đàn tốt lúc rời trại mà yếu khi tới nơi thì vấn đề nằm trong chuyến đi.
Nếu đã có dấu hiệu bất thường ngay từ lúc nhận mà không ai để ý thì lại khác.
Không có ảnh thì gần như không phân định được, và thường dẫn tới cả hai bên đều khó chịu.
Việc này mất một phút, nên nên làm thành thói quen chứ không phải chỉ khi nghi ngờ.
Báo sớm mới phân định được
Đây là điểm quan trọng mà nhiều người mua không biết.
Báo trong ngày thì còn xác định được là do vận chuyển hay do đàn vốn đã yếu.
Để vài ngày mới báo thì đã thêm yếu tố khác: chỗ đặt, cách chăm, thời tiết.
Lúc đó thì không ai phân định được, và cả hai bên đều thiệt.
Vì vậy dù ngại tới đâu thì cũng nên báo ngay khi thấy bất thường.
Cách xử lý hợp lý
Dù thuộc về ai thì cách xử lý vẫn quan trọng hơn việc phân định đúng sai.
Người bán nên hỏi kỹ trước khi kết luận, và nhận phần thuộc về mình.
Người mua nên mô tả cụ thể thay vì quy kết.
Nếu do bên thứ ba thì hai bên cùng làm việc với họ, thay vì đùn đẩy cho nhau.
Nhiều trường hợp hai bên chia đôi thiệt hại, và đó thường là cách giữ được quan hệ.
Với một cộng đồng không lớn như nghề nuôi ong dú thì giữ được quan hệ đáng giá hơn phần thiệt hại của một chuyến hàng. Người xử lý sòng phẳng thường vẫn còn khách sau nhiều năm, còn người cố cãi cho thắng thì thường chỉ thắng được đúng một lần.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Không thoả thuận trước ai chịu rủi ro
- Không chụp ảnh ở hai đầu
- Để vài ngày mới báo khi thấy bất thường
Câu hỏi thường gặp
Ai chịu rủi ro dọc đường?
Nguyên tắc chung: ai kiểm soát chuyến đi thì chịu rủi ro chuyến đó.
Qua bên thứ ba thì sao?
Cần thoả thuận trước, và ảnh ở hai đầu giúp phân định.
Bao lâu phải báo nếu có vấn đề?
Trong ngày, kèm ảnh.
Không ai chứng minh được thì xử lý sao?
Nhiều trường hợp hai bên chia đôi thiệt hại để giữ quan hệ.
Có cần ghi thoả thuận bằng chữ không?
Nên, chỉ cần một tin nhắn ngắn là đủ.