Chợ nào cũng có tin không đáng tin. Với mặt hàng như ong dú thì phần lớn không phải lừa đảo có tổ chức, mà là người bán thiếu hiểu biết hoặc cố tình nói quá.
Cả hai đều làm người mua thiệt, và cả hai đều nhận ra được từ nội dung tin.
- Hứa sản lượng cao và thời gian hồi vốn là dấu hiệu rõ nhất
- Nói có hàng quanh năm, số lượng không giới hạn
- Ảnh không khớp mô tả hoặc lấy từ nguồn khác
- Yêu cầu chuyển tiền trước khi cho xem gì
Dấu hiệu trong nội dung tin
Hứa sản lượng cao và cụ thể. Với ong dú thì sản lượng phụ thuộc nguồn hoa nơi người mua ở, không ai hứa được.
Hứa thời gian hồi vốn.
Nói có hàng quanh năm, bao nhiêu cũng có. Ong dú có mùa và sản lượng giới hạn.
Nói về công dụng chữa bệnh của mật.
Giá rẻ bất thường mà không giải thích lý do.
Một tin có hai ba dấu hiệu trên thì nên bỏ qua.
| Dấu hiệu | Vì sao đáng nghi | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Hứa sản lượng cụ thể | Phụ thuộc nơi người mua ở | Bỏ qua |
| Hứa thời gian hồi vốn | Không ai hứa được | Bỏ qua |
| Có hàng quanh năm không giới hạn | Ngược đặc điểm loài | Hỏi kỹ hoặc bỏ qua |
| Nói công dụng chữa bệnh | Không có cơ sở | Cảnh giác |
| Ảnh lấy từ nguồn khác | Không có hàng thật | Bỏ qua |
| Đòi chuyển tiền trước khi cho xem | Rủi ro cao | Không giao dịch |
| Không cho gọi điện, chỉ nhắn tin | Khó xác minh | Cẩn thận |
Kiểm tra ảnh
Ảnh lấy trên mạng là dấu hiệu rõ nhất và cũng dễ kiểm nhất.
Ảnh nhìn quá chuyên nghiệp, ánh sáng như chụp studio, thường không phải ảnh người nuôi tự chụp.
Ảnh cùng một tổ xuất hiện trong nhiều tin của những người khác nhau.
Cách kiểm đơn giản: đề nghị người bán quay một video ngắn ngay lúc đang nhắn, có nói ngày tháng. Người có hàng thật làm được ngay.
Dấu hiệu trong cách trao đổi
Trả lời chung chung khi hỏi về vùng nuôi và tuổi đàn.
Né tránh câu hỏi cụ thể và chuyển sang nói về giá.
Giục chốt nhanh, nói còn nhiều người hỏi.
Đòi đặt cọc cao trước khi cho xem gì.
Chỉ nhận trao đổi qua một kênh và không cho gọi điện.
Người bán thật thường ngược lại: trả lời cụ thể, không giục, và sẵn sàng cho tới xem.
Nên làm gì khi gặp
Đơn giản nhất là bỏ qua và tìm tin khác. Không cần tranh luận.
Nếu chợ có chức năng báo cáo thì báo, vì điều đó giúp người mua sau.
Nếu đã lỡ giao dịch và thấy có vấn đề thì giữ lại toàn bộ trao đổi và ảnh làm bằng chứng.
Và chia sẻ trong nhóm người nuôi trong vùng, nhưng nói đúng sự việc thay vì quy kết.
Phân biệt lừa đảo với thiếu hiểu biết
Không phải mọi tin sai đều là cố ý.
Nhiều người mới nuôi cũng đăng tin với con số sản lượng nghe được ở đâu đó, và họ tin là thật.
Trường hợp này thì trao đổi lại có ích hơn là bỏ qua. Có khi họ cảm ơn vì được nói.
Cách phân biệt: người thiếu hiểu biết thì tiếp thu khi được giải thích, người cố ý thì tránh né hoặc chuyển hướng.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Chuyển tiền cọc trước khi xem hoặc kiểm chứng
- Bị giục chốt nhanh nên quyết vội
- Tin vào ảnh mà không đề nghị video xác minh
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu rõ nhất của tin không đáng tin là gì?
Hứa sản lượng cụ thể và thời gian hồi vốn.
Làm sao biết ảnh là ảnh thật?
Đề nghị người bán quay video ngắn ngay lúc đang trao đổi.
Có nên đặt cọc trước không?
Chỉ sau khi đã xem hoặc kiểm chứng được nguồn.
Gặp tin đáng nghi thì làm gì?
Bỏ qua, và báo cáo nếu chợ có chức năng đó.
Người bán nói sai do không biết thì sao?
Trao đổi lại. Nhiều người tiếp thu và sửa tin.