Chở một tổ thì đơn giản. Chở mười tổ thì phát sinh mấy vấn đề mà một tổ không có.
Nhiệt độ tích tụ, xếp chồng, và thời gian bốc dỡ đều thành yếu tố.
- Nhiều tổ trong không gian kín thì nhiệt tích tụ nhanh
- Không xếp chồng thùng lên nhau
- Bốc dỡ lâu hơn nên phải tính vào thời gian
- Chia làm nhiều chuyến còn hơn nhồi một chuyến
Vấn đề riêng khi chở nhiều
Nhiệt tích tụ: mỗi đàn đều sinh nhiệt, nhiều đàn trong không gian kín thì nhiệt độ lên nhanh hơn nhiều so với một đàn.
Xếp chồng: thùng dưới bị đè và không thoáng.
Thời gian bốc dỡ: mười thùng thì mất nhiều thời gian hơn, và trong lúc đó đàn vẫn đang bị bịt cửa.
Đặt xuống nơi mới: cần chuẩn bị trước toàn bộ vị trí, không thể vừa chở về vừa loay hoay.
| Số lượng | Vấn đề chính | Cách xử lý |
|---|---|---|
| 1–2 tổ | Gần như không | Làm đúng cơ bản |
| 3–5 tổ | Nhiệt bắt đầu tích | Để thoáng, không xếp sát |
| 6–10 tổ | Nhiệt và thời gian bốc dỡ | Xe rộng, chia vị trí trước |
| Trên 10 tổ | Cả ba vấn đề | Chia nhiều chuyến |
Bố trí trên xe
Không xếp chồng thùng lên nhau. Thùng dưới vừa bị đè vừa không thoáng.
Để khoảng cách giữa các thùng để không khí lưu thông.
Cố định bằng dây buộc để không xê dịch khi phanh gấp.
Nếu xe kín thì mở hé cửa sổ hoặc bật thông gió, đừng bật điều hoà quá lạnh.
Và ưu tiên xe rộng hơn là nhồi cho vừa.
Chia chuyến còn hơn nhồi
Cám dỗ thường thấy: chở hết một chuyến cho đỡ tốn công và đỡ phí.
Nhưng nhồi chật thì rủi ro tăng theo cấp số, vì nhiệt tích tụ và không thùng nào thoáng.
Mất một đàn đã đắt hơn phần tiết kiệm được từ việc gộp chuyến.
Nếu buộc phải chở nhiều thì chia làm hai chuyến trong hai đêm, hoặc dùng xe rộng hơn.
Với người mua nhiều tổ lần đầu thì chia chuyến còn có cái lợi khác: đặt xong lô đầu, rút kinh nghiệm, rồi mới chở lô sau.
Chuẩn bị chỗ đặt trước
Với nhiều tổ thì phải làm xong toàn bộ vị trí trước khi đi lấy.
Đủ số giá kê, đủ chân chống kiến, đủ mái che.
Đánh dấu sẵn tổ nào đặt ở đâu, để khi về là đặt luôn không phải nghĩ.
Bố trí cách nhau vài mét, quay cửa khác hướng để đàn đỡ bay nhầm.
Và tính cả chuyện nguồn hoa: nuôi nhiều tổ một chỗ thì các đàn tranh nhau cùng một vùng.
Sau khi đặt xong
Mở cửa tất cả các tổ, đừng mở lần lượt cách nhau lâu.
Trong vài ngày đầu ong sẽ bay lộn xộn giữa các tổ, có con vào nhầm. Đó là bình thường và tự ổn định.
Kiểm chống kiến hằng ngày trong tuần đầu cho tất cả, vì lúc này tổ nào cũng yếu.
Và để yên trọn tuần: không mở thùng tổ nào, không cho ăn.
Ở Mua Bán Ong Dú, khách mua nhiều tổ đều được dặn kỹ phần này vì đây là lúc dễ mất đàn nhất.
Và nếu là lần đầu nuôi thì nên bắt đầu bằng hai ba tổ thay vì cả lô, vì lỗi trong tuần đầu sẽ áp cho tất cả các tổ cùng lúc.
Những chỗ người nuôi hay vấp
- Xếp chồng thùng lên nhau khi chở
- Nhồi nhiều tổ vào một chuyến cho đỡ tốn
- Chở về rồi mới loay hoay bố trí vị trí
Câu hỏi thường gặp
Chở nhiều tổ có khác chở một tổ không?
Khác. Nhiệt tích tụ nhanh hơn và thời gian bốc dỡ lâu hơn.
Có được xếp chồng thùng không?
Không. Thùng dưới bị đè và không thoáng.
Nên chia chuyến hay chở một lần?
Chia chuyến an toàn hơn nhiều so với nhồi chật.
Đặt các tổ cách nhau bao xa?
Vài mét, và quay cửa khác hướng.
Ong bay nhầm tổ trong ngày đầu thì sao?
Bình thường, sẽ tự ổn định sau vài ngày.